Kişisel Koruyucu Donanım Talep ve Onay Süreçlerinin Dijitalleştirilmesi
İş Güvenliği Bilim Dergisi, 1(1), 35-47, 21.08.2026.
Kişisel Koruyucu Donanım Talep ve Onay Süreçlerinin Dijitalleştirilmesi: Kamu Kurumlarında Rol Tabanlı Hiyerarşik Bir Yönetim Bilgi Sistemi
Yazarlar: Şahabettin Akca, Yakup Budak
Dergi: İş Güvenliği Bilim Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, s. 35-47
Yayın Tarihi: 21.08.2026
DergiPark: makaleyi DergiPark'ta görüntüle
Kalıcı bağlantı: izlik.org/JA44NY68GX
Aşağıdaki galeride makalenin DergiPark sayfasının arşiv görüntüsü yer almaktadır.
Özet
Kişisel koruyucu donanım (KKD) yönetimi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenlere yüklenen temel yasal yükümlülüklerden birini oluşturmaktadır. Ancak uygulamada KKD süreçleri çoğunlukla kağıt formlar veya hata payı yüksek elektronik tablolar aracılığıyla yürütülmekte; bu durum kayıp belgeler, gözden kaçan son kullanım tarihleri, beden uyumsuzlukları ve denetim güçlükleri gibi sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışmada, bir devlet üniversitesi pilot kurumunda uygulanan web tabanlı İSG Yönetim Bilgi Sistemi'nin KKD modülü; talep-onay iş akışı, rol tabanlı hiyerarşik onay ve envanter/son kullanım yönetimi ekseninde ele alınmaktadır. Tasarım Bilimi Araştırması (Design Science Research) yöntemiyle geliştirilen sistem; talep yönetimi, birim amiri ve İSG uzmanından oluşan iki kademeli rol tabanlı hiyerarşik onay mekanizması, gerçek zamanlı stok doğrulama, beden ölçüsü eşleştirme, son kullanım tarihi izleme ve zaman damgalı işlem kayıtları işlevlerini bir arada sunmaktadır. Geleneksel kağıt tabanlı yöntemlerle karşılaştırıldığında dijital sistem; süreç sürelerini önemli ölçüde kısaltmakta, belge kaybı riskini belirgin biçimde azaltmakta ve kayıt tutma yükümlülüklerine uyumu desteklemektedir. Arşiv incelemesinde (n=200) saptanan %28 onay/kayıt eksikliği ve %11 son kullanım tarihi kaydı eksikliği oranları, pilot dönemde gerçekleştirilen 847 işlemde sıfıra gerilemiştir; bu düşüşler iki oran z-testiyle istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,001; %95 güven aralıkları sırasıyla [22,2-34,6] ve [7,3-16,1] yüzde puanı). Bulgular, benzer hiyerarşik yapıya sahip kamu kurumlarında bu tür sistemlerin KKD süreç yönetimini iyileştirme potansiyeli taşıdığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Kişisel koruyucu donanım; iş sağlığı ve güvenliği; yönetim bilgi sistemi; rol tabanlı erişim kontrolü
Abstract
Personal protective equipment (PPE) management constitutes a fundamental legal obligation under Turkey's Occupational Health and Safety Law No. 6331. In practice, however, these processes are commonly managed through paper forms or error-prone spreadsheets, leading to lost documents, missed expiry dates, size mismatches and audit difficulties. This study examines the PPE module of a web-based Occupational Health and Safety Management Information System, piloted at a state university, from the perspective of request-approval workflow, role-based hierarchical approval and inventory/expiry management. Developed using a Design Science Research methodology, the system integrates request management, a two-stage role-based hierarchical approval mechanism (unit supervisor and OHS specialist), real-time stock validation, body size matching, expiry date monitoring and timestamped transaction records. Compared with paper-based methods, the digital system substantially shortens process times, markedly reduces the risk of document loss and supports compliance with record-keeping requirements. The 28% missing-approval-or-record and 11% missing-expiry-date rates identified in the paper-based archive (n=200) fell to zero across the 847 transactions of the pilot, a reduction that is statistically significant by a two-proportion z-test (p < 0.001; 95% CIs [22.2-34.6] and [7.3-16.1] percentage points, respectively). The findings indicate that comparable systems have the potential to improve PPE process management in public institutions with similar hierarchical structures.
Keywords: Personal protective equipment; occupational health and safety; management information system; role-based access control